Mali müşavir seçerken ücret, bakılması gereken ölçütlerden yalnızca biridir. İyi bir mali müşavir beyannamelerinizi zamanında verir, vergi risklerinizi önceden görür, mevzuat değişikliklerini size anlaşılır bir dille aktarır ve işletmeniz büyüdükçe yapınızı sizinle birlikte geliştirir. Aşağıda bir mali müşaviri değerlendirirken sormanız gereken soruları ve kontrol etmeniz gereken belgeleri sıraladık.
Mali müşavir ne yapar, ne yapmaz?
Serbest muhasebeci mali müşavirlik (SMMM) mesleği, 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile düzenlenir. Mali müşavir; defterlerinizi tutar, beyannamelerinizi hazırlar ve verir, mali tablolarınızı düzenler, vergi ve SGK mevzuatı konusunda danışmanlık sunar.
Bununla birlikte işletmenin belgelerini zamanında ve eksiksiz teslim etmek, gerçek dışı belge kullanmamak ve işlemleri doğru belgelendirmek işletme sahibinin sorumluluğundadır. Bu sorumluluk paylaşımını çalışmaya başlamadan önce açıkça konuşmanızı öneririz.
SMMM, YMM ve bağımsız denetçi farkı
| Unvan | Temel rolü | Ne zaman gerekir? |
|---|---|---|
| Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) | Defter tutma, beyanname, mali tablo, danışmanlık | Hemen her işletmenin günlük muhasebe ve vergi işleri için |
| Yeminli Mali Müşavir (YMM) | Tasdik ve inceleme; defter tutamaz | KDV iadesi tasdik raporu, bazı teşvik ve vergi işlemlerinde tasdik gerektiğinde |
| Bağımsız denetçi | Finansal tabloların denetimi ve görüş bildirilmesi | Şirket bağımsız denetime tabi olduğunda veya gönüllü denetim istendiğinde |
Mali müşavir seçerken kontrol listesi
- Ruhsat ve oda kaydı: Meslek mensubunun ruhsatının ve bağlı olduğu meslek odasına kaydının geçerli olduğunu TÜRMOB'un meslek mensubu sorgulama ekranından kontrol edin.
- Sektör deneyimi: İhracat, inşaat, e-ticaret, üretim veya sağlık gibi sektörlerin kendine özgü vergi uygulamaları vardır. Sizinkine benzer işletmelerle çalışıp çalışmadığını sorun.
- Ekip yapısı: Dosyanızla kimin ilgileneceğini, izin ya da yoğun dönemlerde işlerin nasıl yürüyeceğini öğrenin. Tek kişiye bağımlı yapılarda yoğun dönemlerde gecikme riski artar.
- Hizmet kapsamı: Bordro, SGK, KDV iadesi, teşvik, şirket işlemleri gibi hizmetlerin ücrete dahil olup olmadığını netleştirin.
- Yazılı hizmet sözleşmesi: Kapsam, ücret, belge teslim tarihleri ve tarafların sorumlulukları yazılı olarak belirlenmelidir.
- İletişim düzeni: Sorularınıza hangi kanaldan, ne kadar sürede dönüş yapıldığını ve düzenli bilgilendirme yapılıp yapılmadığını sorun.
- Raporlama: Aylık veya üç aylık dönemlerde gelir-gider, vergi yükü ve nakit durumu hakkında size anlaşılır bir özet sunulup sunulmayacağını öğrenin.
- Dijital altyapı: e-Fatura, e-Arşiv, e-Defter ve belge paylaşımında hangi sistemlerin kullanıldığını, belgelerinizi nasıl ileteceğinizi sorun.
- Vergi incelemesi ve uyuşmazlık desteği: İnceleme veya ihtilaf durumunda nasıl bir destek verileceğini baştan konuşun.
- Gizlilik ve veri güvenliği: Finansal verilerinizin nasıl saklandığını ve kimlerin erişebildiğini öğrenin.
Dikkat etmeniz gereken uyarı işaretleri
Görüşme sırasında aşağıdaki durumlardan biriyle karşılaşırsanız teklifi daha dikkatli değerlendirmenizi öneririz:
- Yazılı sözleşme yapmaktan kaçınılması veya kapsamın belirsiz bırakılması
- Belge görmeden “vergi çıkmaz”, “inceleme gelmez” gibi kesin vaatlerde bulunulması
- Gerçek bir işleme dayanmayan belgeyle gider veya indirim yaratma önerileri
- Beyanname ve tahakkuk fişlerinin size düzenli olarak iletilmemesi
- Sorulara uzun süre yanıt verilmemesi ve kimin dosyanızla ilgilendiğinin belirsiz olması
Özellikle gerçek bir işleme dayanmayan belge kullanımı, vergi mevzuatında hapis cezasına kadar varan ağır sonuçları olan bir fiildir ve sorumluluk doğrudan işletme sahibine de yansır. Mali müşavirinizin sizi bu tür risklere karşı uyarması, işinin önemli bir parçasıdır.
Hizmet sözleşmesinde neler yer almalı?
Sözlü anlaşmalar, özellikle yoğun beyan dönemlerinde yanlış anlaşılmalara yol açar. Sözleşmede en az şu başlıkların bulunmasını öneririz:
- Verilecek hizmetlerin açık listesi ve kapsam dışı işlerin nasıl ücretlendirileceği
- Belgelerin hangi tarihe kadar ve hangi yöntemle teslim edileceği
- Beyanname taslaklarının onayınıza ne zaman sunulacağı
- Ücret, ödeme günü ve yıllık güncelleme yöntemi
- Sözleşmenin sona ermesi hâlinde defter, belge ve elektronik kayıtların nasıl teslim edileceği
Meslek mensuplarının ücretleri için meslek mevzuatı gereği her yıl asgari ücret tarifesi belirlenir. Tarifenin çok altında kalan teklifler, hizmet kapsamının dar tutulduğunun ya da işlerin yeterli özenle yürütülemeyeceğinin işareti olabilir.
Görüşmede sorabileceğiniz sorular
- Benim sektörümde en sık karşılaşılan vergi riskleri nelerdir?
- Beyanname öncesi bana vergi yükü hakkında bilgi verecek misiniz?
- Mevzuat değişikliklerini bana nasıl ve ne sıklıkla bildiriyorsunuz?
- Vergi dairesinden gelen yazılara ve e-Tebligatlara nasıl bir takip sisteminiz var?
- Şirketim büyüdüğünde, örneğin bağımsız denetim veya teşvik süreçlerinde destek verebilecek misiniz?
İlk görüşme için hazırlamanız gereken bilgiler
Mali müşavirin size gerçekçi bir kapsam ve teklif sunabilmesi için işletmenizi tanıması gerekir. İlk görüşmeye şu bilgileri hazırlayarak gitmeniz, süreci hızlandırır:
- Faaliyet konunuz ve şirket türünüz
- Aylık ortalama alış ve satış faturası sayısı
- Çalışan sayısı ve bordro yapısı
- İhracat, ithalat, KDV iadesi veya teşvik gibi özel işlemleriniz
- Son yıla ait beyannameler ve varsa açık vergi dairesi yazışmaları
Mali müşavir değiştirirken nelere dikkat etmelisiniz?
Mali müşavir değiştirmek, dönem ortasında da mümkündür; önemli olan geçişin düzenli yapılmasıdır. Aşağıdaki adımlar süreci güvenli hâle getirir:
- Mevcut mali müşavirinizle son dönemin beyannamelerinin kimin tarafından verileceğini yazılı olarak netleştirin.
- Yasal defterlerin, e-Defter beratlarının, beyanname ve tahakkuk fişlerinin, bordro ve SGK kayıtlarının eksiksiz teslim alındığını bir tutanakla kayıt altına alın.
- Elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisini ve sözleşmesini yeni meslek mensubu adına güncelleyin.
- Açık kalan vergi dairesi yazışmalarını, inceleme veya uzlaşma süreçlerini yeni mali müşavirinize ayrıca aktarın.
- İlk birkaç ayda yeni mali müşavirinizle bir durum tespiti yapın; varsa geçmiş dönem eksiklerini birlikte planlayın.
Teklifleri nasıl karşılaştırmalısınız?
Mali müşavirlik ücreti işletmenin toplam giderleri içinde küçük bir kalemdir; ancak yanlış bir beyan, kaçırılan bir süre veya belgelendirme hatası çok daha büyük maliyetlere yol açabilir. Bu yüzden teklifleri karşılaştırırken ücretin yanında hizmet kapsamına, iletişim düzenine ve danışmanlık desteğine de bakmanızı öneririz. Teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırabilmek için görüştüğünüz her mali müşavirden hizmet listesini yazılı olarak isteyin.
Sonuç
İyi bir mali müşavir, işletmenizin mali durumunu size düzenli olarak raporlar, riskleri erken fark eder ve sizinle paylaşır. Bursa'da hizmet veren bir ekiple çalışmayı düşünüyorsanız mali müşavirlik hizmetimizin kapsamını ve Bursa mali müşavir sayfamızı inceleyebilir, işletmenize özel kapsam ve ücret bilgisi için teklif alın sayfasını kullanabilirsiniz.
Sıkça sorulan sorular
Mali müşavirin ruhsatlı olup olmadığını nasıl anlarım?
TÜRMOB'un internet sitesinde yer alan meslek mensubu sorgulama ekranından ad-soyad veya oda sicil numarasıyla sorgulama yapabilirsiniz. Ruhsatı olmayan kişilerin mali müşavirlik hizmeti vermesi mümkün değildir.
Mali müşavir ücretleri neye göre belirlenir?
Ücret; işletmenin türüne, işlem hacmine, çalışan sayısına ve ek hizmetlere göre değişir. Meslek mevzuatı gereği her yıl asgari ücret tarifesi belirlenir; teklif bu tarifenin altında olamaz.
Dönem ortasında mali müşavir değiştirebilir miyim?
Evet. Önemli olan son dönem beyannamelerinin kim tarafından verileceğinin netleştirilmesi, defter ve belgelerin tutanakla teslim alınması ve elektronik beyanname yetkisinin yeni meslek mensubuna aktarılmasıdır.
Beyannamedeki hatalardan mali müşavir mi sorumludur, işletme sahibi mi?
Vergiyi doğuran olay ve belgelerin doğruluğundan öncelikle mükellef sorumludur. Meslek mensubunun da mevzuatta düzenlenen sorumlulukları vardır. Bu nedenle belgelerin zamanında ve eksiksiz teslimi ile sorumlulukların sözleşmede yazılı olması önemlidir.
Yazar
İndex Denetim Uzman Ekibi
Mali müşavirlik ve denetim ekibi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi durumunuza özel değerlendirme için 0224 443 33 45 numarasından bize ulaşabilir ya da ön görüşme isteyebilirsiniz.
